Biljart spelregels: De spelregels van libre, bandstoten en driebanden
Zonder regels geen spel. Hoewel het basisprincipe van carambolebiljart altijd hetzelfde is – u moet met uw eigen speelbal de twee andere ballen raken – maken de verschillende spelsoorten het biljarten juist zo uitdagend. In dit artikel leggen wij u de spelregels van de drie bekendste disciplines uit. Daarnaast tippen we nog een paar leuke alternatieve spelvormen voor een ontspannen avond aan het laken.
1. Libre (vrij spel)
Libre is de meest toegankelijke vorm van carambolebiljart en vormt de basis voor iedere speler.
Het doel: U stoot uw eigen speelbal (wit of geel met stippen) en probeert daarmee de andere twee ballen te raken.
De regels: Hoe u de ballen raakt, maakt niet uit. U hoeft geen banden te raken. Zodra uw speelbal de andere twee ballen heeft geraakt, heeft u een ‘carambole’ (een punt) gemaakt en mag u nog een keer stoten.
De afgebakende hoeken: Om te voorkomen dat goede spelers de ballen eindeloos in een hoekje zachtjes tegen elkaar blijven tikken (de zogenaamde ‘série américaine’), zijn er bij de hoeken van de tafel vaak lijnen getrokken. Binnen deze driehoeken mag u slechts een beperkt aantal caramboles maken voordat minimaal één van de aanspeelballen de hoek moet verlaten.
2. Bandstoten
Heeft u het libre goed onder de knie? Dan is bandstoten de logische volgende stap. Het vereist aanzienlijk meer inzicht in de looplijnen en effecten.
Het doel: U maakt een carambole, maar de speelbal moet vóórdat de tweede bal geraakt wordt, minimaal één band hebben geraakt.
De regels: De volgorde maakt niet uit. U mag eerst een band raken, dan bal één en dan bal twee. U mag ook eerst bal één raken, dan een band, en dan pas bal twee. Zelfs eerst een band, dan nóg een band, dan bal één en bal twee is toegestaan. Zolang de speelbal maar minimaal één keer de houten rand (de band) raakt voordat de laatste bal geraakt wordt.
3. Driebanden
Dit is de absolute koningsklasse van het biljart. Driebanden vereist veel techniek, een krachtige afstoot en een uitstekend ruimtelijk inzicht in de patronen op de tafel.
Het doel: U maakt een carambole, maar nu moet uw speelbal minimaal drie keer een band hebben geraakt voordat de tweede aanspeelbal geraakt wordt.
De regels: Net als bij bandstoten mag de volgorde variëren. U kunt eerst drie banden raken en dan pas de twee andere ballen. U kunt ook eerst bal één raken, daarna drie banden, en tot slot bal twee. Ook mogen het drie verschillende banden zijn, of meerdere keren dezelfde band. Alles is toegestaan, zolang u de grens van drie bandcontacten maar behaalt vóór de laatste bal.
Leuke alternatieve spelvormen
Naast de officiële wedstrijdvormen, zijn er ook talloze leuke varianten die u kunt spelen voor de gezelligheid met vrienden of clubgenoten. Twee bekende voorbeelden zijn:
Potbiljart: Bij deze variant zijn er slechts twee ballen op tafel en wordt er in het midden een klein houten kistje (de pot) geplaatst. Het is vaak een afvalrace met meerdere spelers. Het doel is om met de speelbal de andere bal tegen (of in) het kistje te stoten. Raakt u met uw eigen speelbal het kistje? Dan bent u ‘af’ of verliest u een leven. Dit maakt het een tactisch spel waarbij u probeert te scoren, maar tegelijkertijd de bal zo lastig mogelijk achterlaat voor de volgende speler.
Blue ball (de blauwe bal):
Een dynamische variant waarbij er met vier ballen wordt gespeeld (uw speelbal, de bal van de tegenstander, een rode en een blauwe bal). Doordat er een extra bal op tafel ligt, krijgt de puntentelling een leuke wending. Hoewel er lokale varianten bestaan, is een veelgebruikte puntentelling als volgt:
Speelbal op wit/geel en rood of blauw: 2 punten.
Speelbal op rood en blauw: 4 punten.
Speelbal op alle drie de ballen (carambole): 20 punten.
Missen (geen enkele bal geraakt): Terug naar 0 punten (in sommige varianten betekent missen gewoon het einde van uw beurt). De aanwezigheid van de blauwe bal en deze uitdagende puntentelling zorgen altijd voor nieuwe looplijnen en tactische keuzes.
Kent u de regels inmiddels uit uw hoofd en wilt u ze in de praktijk brengen? De tafels van Biljartcentrum Sneek staan voor u klaar. Vraag gerust een van de aanwezige spelers of barmedewerkers om even mee te kijken als u de overstap wilt maken van libre naar bandstoten of driebanden!